BMP van melkveemest in Australië: invloed van huisvestingssystemen en scheiding op het methaanpotentieel

Het artikel van Torben Grell, Peter W. Harris, Serhiya Marchuk, Sasha Jenkins, Bernadette K. McCabe en Stephan Tait van de University of Southern Queensland, getiteld "Biochemical methane potential of dairy manure residues and separated fractions: An Australia-wide study of the impact of production and cleaning systems", is verschenen in Bioresource Technology (deel 391, januari 2024, DOI 10.1016/j.biortech.2023.129903). Het beschrijft een landelijk onderzoek naar het methaanpotentieel (B₀) van reststromen van melkveemest in Australië. De auteurs vergeleken monsters uit verschillende productie- en reinigingssystemen en fracties na scheiding. Hun belangrijkste conclusie is praktisch: mechanische scheiding behoudt het methaanpotentieel, terwijl passieve scheiding van vaste stof en vloeistof dit verlaagt en kan leiden tot methaanverliezen naar de atmosfeer.

Wat is B₀ en waarom is het belangrijk

B₀ is het maximale methaanproductiepotentieel per eenheid massa organisch materiaal (meestal NmL CH₄ per g oDS). Voor dierlijke mest hangt dit af van het dieet, de opslagtijd en de wijze van verzamelen. Hoe langer de mest in open systemen ligt, hoe groter het deel van de organische stof dat afbreekt voordat het in de vergister terechtkomt. Deze afbraak kan leiden tot methaanemissies naar de lucht, wat zowel klimaatschade als verlies van energetisch potentieel betekent.

Conclusies over scheiding

Volgens de samenvatting verlaagde passieve scheiding van vaste stof en vloeistof het B₀ als gevolg van biologische veranderingen in de tijd en mogelijke verliezen. Mechanische scheiding maakt het daarentegen mogelijk om de organische stof te behouden en naar de biogasinstallatie te leiden voordat deze afbreekt in een open systeem. Voor de praktijk betekent dit dat de wijze van voorbehandeling niet alleen invloed heeft op de werking van de vergister, maar ook op de emissiebalans van het bedrijf.

Landelijke schaal

De auteurs schatten dat het methaanpotentieel van melkveemest in Australië ongeveer 76,2 miljoen m³ CH₄ per jaar bedraagt. Dit is een theoretische waarde: het daadwerkelijke gebruik hangt af van het deel van de mest dat op geconcentreerde wijze wordt verzameld en het deel dat op de weiden blijft. Voor de afzonderlijke stromen bedroeg het B₀ 161 L CH₄/kg oDS voor mest uit weidegang en 202 L CH₄/kg oDS voor mest uit intensieve stallen. De reinigingsmethode had een significante invloed op het droge-stofgehalte van de mest, wat van belang is bij de keuze van scheiding en fermentatietechnologie.

Beperkingen

Het onderzoek is gebaseerd op laboratoriummetingen en de grootte van het B₀ vertaalt zich niet direct naar de productie in een operationele biogasinstallatie. De BMP-resultaten zijn afhankelijk van temperatuur, inoculum en testduur. In de publicatie worden deze gepresenteerd in de context van nationale systemen, niet als universele waarden.

Wat betekent dit voor Nederland

De conclusies over scheiding en open opslag zijn universeel toepasbaar. In Nederlandse grootschalige veehouderijbedrijven betekent het verkorten van de opslagtijd van drijfmest en stalmest (vaste mest) en het aansturen op vergisting zowel een manier om energie te winnen als om methaanemissies te beperken.